{"id":145,"date":"2021-12-15T17:54:40","date_gmt":"2021-12-15T17:54:40","guid":{"rendered":"https:\/\/emagu.bikebuzzbd.com\/?p=145"},"modified":"2026-05-25T07:05:23","modified_gmt":"2026-05-25T07:05:23","slug":"alypian-quarrels-gorilla","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trampoline.edu.pl\/przedszkole\/alypian-quarrels-gorilla\/","title":{"rendered":"Metoda UPUL - na czym polega \u201ejedna osoba, jeden j\u0119zyk\""},"content":{"rendered":"\n

UPUL (une personne, une langue<\/em> - jedna osoba, jeden j\u0119zyk) to jedna z najlepiej zbadanych metod wychowania dzieci w dwuj\u0119zyczno\u015bci. Nie wymy\u015blili jej pedagodzy ani metodycy - obserwowali j\u0105 przez dekady u rodzin, w kt\u00f3rych rodzice m\u00f3wi\u0105 r\u00f3\u017cnymi j\u0119zykami i ich dzieci w obu s\u0105 bieg\u0142e. W Trampoline stosujemy j\u0105 od 2001 roku. W tym artykule wyja\u015bnimy, na czym dok\u0142adnie polega, dlaczego dzia\u0142a i jak wygl\u0105da w praktyce w naszym przedszkolu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sk\u0105d wzi\u0119\u0142a si\u0119 metoda UPUL?<\/h2>\n\n\n\n

Zasada \u201ejedna osoba, jeden j\u0119zyk\" narodzi\u0142a si\u0119 z obserwacji rodzin mieszanych - takich, w kt\u00f3rych np. mama m\u00f3wi po francusku, a tata po polsku, albo odwrotnie. Przez ponad sto lat badacze j\u0119zyka i psychologowie rozwojowi zauwa\u017cali, \u017ce dzieci w takich rodzinach niemal bez wyj\u0105tku opanowuj\u0105 biegle oba<\/strong> j\u0119zyki, mimo \u017ce nikt ich formalnie nie uczy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Pierwszy systematyczny opis tego zjawiska pochodzi z 1908 roku, od francuskiego lingwisty Jules'a Ronjata, kt\u00f3ry wychowywa\u0142 syna, m\u00f3wi\u0105c do niego wy\u0142\u0105cznie po francusku, podczas gdy jego niemieckoj\u0119zyczna \u017cona zwraca\u0142a si\u0119 do dziecka tylko po niemiecku. Syn Ronjata w wieku kilku lat m\u00f3wi\u0142 biegle w obu j\u0119zykach - bez akcentu, bez mieszania, bez oporu.<\/p>\n\n\n\n

To co Ronjat odkry\u0142 empirycznie, potwierdzi\u0142y dekady bada\u0144: konsekwencja j\u0119zykowa jednej osoby wobec dziecka jest kluczem do dwuj\u0119zyczno\u015bci<\/strong>. Dziecko musi wiedzie\u0107, czego si\u0119 spodziewa\u0107 - \u017ce \u201emama to zawsze francuski, tata to zawsze polski\". Ta przewidywalno\u015b\u0107 tworzy dwa odr\u0119bne systemy w umy\u015ble dziecka, zamiast jednej j\u0119zykowej kaszy.<\/p>\n\n\n\n

Co konkretnie oznacza UPUL?<\/h2>\n\n\n\n

W klasycznej wersji domowej zasada brzmi prosto: ka\u017cdy rodzic m\u00f3wi do dziecka wy\u0142\u0105cznie w swoim j\u0119zyku, zawsze i wsz\u0119dzie. Nawet je\u015bli wszyscy znaj\u0105 oba j\u0119zyki, nawet przy stole, nawet przy znajomych.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Dla dziecka oznacza to:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  • Dwa odr\u0119bne \u015bwiaty j\u0119zykowe<\/strong>, kt\u00f3re wyra\u017anie si\u0119 rozr\u00f3\u017cniaj\u0105<\/li>\n\n\n\n
  • Jednoznaczne skojarzenie<\/strong>: ta osoba = ten j\u0119zyk<\/li>\n\n\n\n
  • Brak mieszania<\/strong> ze strony doros\u0142ego, kt\u00f3re dezorientowa\u0142oby dziecko<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

    Kluczowe s\u0142owo to konsekwencja<\/strong>. Nie \u201ezazwyczaj po francusku\" i nie \u201epo francusku, chyba \u017ce jeste\u015bmy z babci\u0105\". Zawsze. Dziecko musi by\u0107 w 100% pewne, w jakim j\u0119zyku rozmawia z kim.<\/p>\n\n\n\n

    Brzmi sztywno? Dzieci tak tego nie odbieraj\u0105. Wr\u0119cz przeciwnie - jasna zasada daje im poczucie bezpiecze\u0144stwa. Wiedz\u0105, \u017ce do mamy m\u00f3wi\u0105 po francusku, a do taty po polsku, i nie musz\u0105 si\u0119 nad tym zastanawia\u0107. M\u00f3zg po prostu prze\u0142\u0105cza kod, tak jak Wy prze\u0142\u0105czacie si\u0119 mi\u0119dzy rozmow\u0105 z szefem a rozmow\u0105 z kumplem.<\/p>\n\n\n\n

    Jak UPUL dzia\u0142a w przedszkolu?<\/h2>\n\n\n\n

    Przeniesienie zasady z rodziny do przedszkola jest naturalne - tylko zamiast \u201emama i tata\" mamy \u201enauczyciel polski i nauczyciel francuskoj\u0119zyczny\". W Trampoline ka\u017cda grupa ma dw\u00f3ch sta\u0142ych nauczycieli:<\/p>\n\n\n\n

      \n
    • Nauczyciel polskoj\u0119zyczny<\/strong> - wychowawca przedszkolny, kt\u00f3ry m\u00f3wi do dzieci wy\u0142\u0105cznie po polsku<\/li>\n\n\n\n
    • Nauczyciel francuskoj\u0119zyczny<\/strong> - native speaker, kt\u00f3ry m\u00f3wi do dzieci wy\u0142\u0105cznie po francusku<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

      Obaj s\u0105 z dzie\u0107mi przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 dnia. Nie ma \u201elekcji francuskiego\" o okre\u015blonej godzinie. Jest po prostu dzie\u0144 w przedszkolu - cz\u0119\u015b\u0107 rozm\u00f3w prowadzi si\u0119 po polsku, cz\u0119\u015b\u0107 po francusku, w zale\u017cno\u015bci od tego, kt\u00f3ry nauczyciel w danej chwili jest aktywny.<\/p>\n\n\n\n

      Dla dziecka wygl\u0105da to mniej wi\u0119cej tak:<\/p>\n\n\n\n

        \n
      • Rano wita si\u0119 z obiema paniami - jedn\u0105 \u201edzie\u0144 dobry\", drug\u0105 \u201ebonjour\"<\/li>\n\n\n\n
      • Przy \u015bniadaniu jedna pani m\u00f3wi \u201ezjedz kanapk\u0119\", druga \u201emange ton pain\"<\/li>\n\n\n\n
      • Na dywanie jedna czyta polsk\u0105 bajk\u0119, inna \u015bpiewa francusk\u0105 piosenk\u0119<\/li>\n\n\n\n
      • W ogrodzie dziecko mo\u017ce zapyta\u0107 o co\u015b polskiej pani po polsku, i francuskiej pani po francusku - dok\u0142adnie w tej samej chwili, stoj\u0105c przy tej samej piaskownicy<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

        Dziecko nie \u201euczy si\u0119 francuskiego\". \u017byje w nim. Tak samo jak \u017cyje w polskim.<\/p>\n\n\n\n

        Co je\u015bli dziecko zacznie miesza\u0107 j\u0119zyki?<\/h2>\n\n\n\n

        To pytanie zadaje prawie ka\u017cdy rodzic, kt\u00f3rego dziecko zaczyna przygod\u0119 z dwuj\u0119zyczno\u015bci\u0105. Odpowiadamy spokojnie: to normalne, kr\u00f3tkotrwa\u0142e i nie jest problemem<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

        Zjawisko nazywa si\u0119 code-mixing<\/strong> (mieszanie kod\u00f3w) i pojawia si\u0119 najcz\u0119\u015bciej mi\u0119dzy drugim a czwartym rokiem \u017cycia. Dziecko m\u00f3wi zdanie typu \u201echc\u0119 jeszcze de l'eau\" albo \u201eregarde, to jest big!\". Rodzice panikuj\u0105 - \u201emieszaj\u0105 mu si\u0119 j\u0119zyki, zrobili\u015bmy mu krzywd\u0119!\".<\/p>\n\n\n\n

        Nic z tych rzeczy. Code-mixing to nie objaw dezorientacji<\/strong>, tylko znak, \u017ce dziecko ma ju\u017c oba systemy j\u0119zykowe i kreatywnie si\u0119ga po to s\u0142owo, kt\u00f3re akurat zna lepiej. To samo robi\u0105 doro\u015bli dwuj\u0119zyczni, mimo \u017ce \u015bwietnie znaj\u0105 oba j\u0119zyki - po prostu czasem francuskie s\u0142owo lepiej pasuje.<\/p>\n\n\n\n

        U dzieci to zjawisko przechodzi samo, zwykle przed sz\u00f3stym rokiem \u017cycia, pod warunkiem, \u017ce doro\u015bli wok\u00f3\u0142 dziecka konsekwentnie stosuj\u0105 zasad\u0119 UPUL<\/strong>. Je\u015bli nauczyciele i rodzice sami mieszaj\u0105 j\u0119zyki w rozmowie z dzieckiem, problem mo\u017ce si\u0119 przeci\u0105ga\u0107. Je\u015bli ka\u017cdy m\u00f3wi swoim j\u0119zykiem - mija jak burza, i dziecko wychodzi z niej z dwoma pe\u0142noprawnymi systemami j\u0119zykowymi.<\/p>\n\n\n\n

        Dlaczego UPUL dzia\u0142a lepiej ni\u017c lektoraty?<\/h2>\n\n\n\n

        Tradycyjna lekcja j\u0119zyka obcego w przedszkolu wygl\u0105da tak: polska pani lektorka przychodzi raz lub dwa razy w tygodniu, na 30 minut zbiera dzieci na dywaniku i uczy \u201eapple\", \u201ecat\", \u201eone, two, three\". Dzieci powtarzaj\u0105, \u015bpiewaj\u0105 piosenk\u0119 i wracaj\u0105 do reszty dnia - w j\u0119zyku polskim.<\/p>\n\n\n\n

        \"\"<\/figure>\n\n\n\n

        W tym modelu j\u0119zyk obcy jest przedmiotem<\/strong>. Czym\u015b, czego si\u0119 uczymy, jak kolor\u00f3w albo kszta\u0142t\u00f3w. Po trzech latach dziecko zna kilkadziesi\u0105t s\u0142\u00f3wek i zwrot\u00f3w. Potrafi policzy\u0107 do dziesi\u0119ciu. Nie potrafi zapyta\u0107 o wod\u0119, bo \u201ezapyta\u0107 o wod\u0119\" to umiej\u0119tno\u015b\u0107 komunikacyjna, kt\u00f3ra nie powstaje przez powtarzanie s\u0142\u00f3wek.<\/p>\n\n\n\n

        W modelu UPUL j\u0119zyk obcy jest \u015brodowiskiem<\/strong>. Dziecko nie uczy si\u0119 o nim - \u017cyje w nim kilka godzin dziennie. W efekcie:<\/p>\n\n\n\n

          \n
        • Buduje si\u0119 s\u0142ownictwo czynne<\/strong> (dziecko u\u017cywa s\u0142\u00f3w, a nie tylko je rozpoznaje)<\/li>\n\n\n\n
        • Rozwija si\u0119 rozumienie ze s\u0142uchu<\/strong> - bo dziecko s\u0142yszy j\u0119zyk przez kilka godzin dziennie z naturaln\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105 i intonacj\u0105<\/li>\n\n\n\n
        • Powstaje akcent zbli\u017cony do native speakera<\/strong> - co po 7. roku \u017cycia ju\u017c praktycznie nie jest mo\u017cliwe<\/li>\n\n\n\n
        • Dziecko nabiera odruch\u00f3w komunikacyjnych<\/strong> - samo formu\u0142uje pytania, protesty, pro\u015bby<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

          To r\u00f3\u017cnica jako\u015bciowa, nie ilo\u015bciowa. Nie chodzi o to, \u017ce dziecko z UPUL \u201ezna wi\u0119cej s\u0142\u00f3wek\" - ono po prostu m\u00f3wi<\/strong> w drugim j\u0119zyku, podczas gdy dziecko z lektoratu zna<\/strong> drugi j\u0119zyk.<\/p>\n\n\n\n

          Na co zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, wybieraj\u0105c przedszkole dwuj\u0119zyczne<\/h2>\n\n\n\n

          UPUL to pi\u0119kna metoda na papierze, ale jej skuteczno\u015b\u0107 zale\u017cy od tego, jak konsekwentnie jest stosowana<\/strong>. Oto pytania, kt\u00f3re warto zada\u0107 podczas wizyty w plac\u00f3wce deklaruj\u0105cej dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107:<\/p>\n\n\n\n

            \n
          1. Czy nauczyciel obcoj\u0119zyczny to native speaker?<\/strong> Osoba ucz\u0105ca si\u0119 j\u0119zyka na studiach mo\u017ce by\u0107 \u015bwietnym pedagogiem, ale nie przeka\u017ce dziecku akcentu, intonacji i odruch\u00f3w, kt\u00f3re ma tylko native.<\/li>\n\n\n\n
          2. Ile godzin dziennie dziecko ma kontakt z drugim j\u0119zykiem?<\/strong> Prawdziwa dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 to kilka godzin ka\u017cdego dnia - nie 30 minut trzy razy w tygodniu.<\/li>\n\n\n\n
          3. Czy nauczyciele konsekwentnie m\u00f3wi\u0105 tylko w swoim j\u0119zyku?<\/strong> Je\u015bli francuski nauczyciel \u201et\u0142umaczy na polski, \u017ceby dzieci zrozumia\u0142y\", metoda przestaje dzia\u0142a\u0107. Dziecko rozumie po francusku dok\u0142adnie dlatego, \u017ce musi - a mo\u017ce, bo kontekst, gesty i powt\u00f3rzenia robi\u0105 reszt\u0119.<\/li>\n\n\n\n
          4. Jakie metody dydaktyczne stosuje plac\u00f3wka?<\/strong> Oryginalne francuskie programy (jak metoda Taoki wydawnictwa Istra czy Retz Syllabozoo) to znak, \u017ce plac\u00f3wka si\u0119ga po sprawdzone narz\u0119dzia, a nie improwizuje.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

            UPUL w Trampoline - co to oznacza dla Waszego dziecka<\/h2>\n\n\n\n

            W naszym przedszkolu metod\u0119 UPUL stosujemy od otwarcia w 2001 roku. Ka\u017cda grupa ma dw\u00f3ch sta\u0142ych nauczycieli - polskiego wychowawc\u0119 i francuskoj\u0119zycznego native'a - kt\u00f3rzy konsekwentnie m\u00f3wi\u0105 do dzieci w swoich j\u0119zykach przez ca\u0142y dzie\u0144, od porannego przywitania po po\u017cegnanie.<\/p>\n\n\n\n

            W 2004 roku otrzymali\u015bmy European Language Label<\/strong> - presti\u017cowe europejskie wyr\u00f3\u017cnienie za nowatorskie metody nauczania j\u0119zyk\u00f3w obcych w przedszkolu. Nasza za\u0142o\u017cycielka jest wsp\u00f3\u0142autork\u0105 Europejskiego Portfolio J\u0119zykowego dla przedszkoli - oficjalnego dokumentu Rady Europy.<\/p>\n\n\n\n

            Efekt? Dzieci, kt\u00f3re ko\u0144cz\u0105 u nas przedszkole, rozumiej\u0105 francuski w mowie, swobodnie si\u0119 nim pos\u0142uguj\u0105 w codziennych sytuacjach i maj\u0105 akcent, kt\u00f3ry doro\u015bli ucz\u0105cy si\u0119 francuskiego latami chcieliby osi\u0105gn\u0105\u0107 - a osi\u0105gaj\u0105 rzadko.<\/p>\n\n\n\n

            Je\u015bli zastanawiacie si\u0119, czy dwuj\u0119zyczne przedszkole to dobry wyb\u00f3r dla Waszego dziecka - zapraszamy na spotkanie<\/strong>. Poka\u017cemy Wam, jak wygl\u0105da zwyk\u0142y dzie\u0144 w Trampoline, poznacie nauczycieli i sami zobaczycie UPUL w akcji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

            UPUL (une personne, une langue - jedna osoba, jeden j\u0119zyk) to jedna z najlepiej zbadanych metod wychowania dzieci w dwuj\u0119zyczno\u015bci. Nie wymy\u015blili jej pedagodzy ani metodycy - obserwowali j\u0105 przez dekady u rodzin, w kt\u00f3rych rodzice m\u00f3wi\u0105 r\u00f3\u017cnymi j\u0119zykami i ich dzieci w obu s\u0105 bieg\u0142e. W Trampoline stosujemy j\u0105 od 2001 roku. W tym […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11087,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-145","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly"],"lang":"pl","translations":{"pl":145,"fr":11116},"pll_sync_post":{},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trampoline.edu.pl\/przedszkole\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/145","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trampoline.edu.pl\/przedszkole\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trampoline.edu.pl\/przedszkole\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trampoline.edu.pl\/przedszkole\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trampoline.edu.pl\/przedszkole\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=145"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/trampoline.edu.pl\/przedszkole\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/145\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10973,"href":"https:\/\/trampoline.edu.pl\/przedszkole\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/145\/revisions\/10973"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trampoline.edu.pl\/przedszkole\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11087"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trampoline.edu.pl\/przedszkole\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=145"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trampoline.edu.pl\/przedszkole\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=145"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trampoline.edu.pl\/przedszkole\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=145"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}